ಮಹಾನಂದಾ ನದಿ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ನದಿಯಾಗಿದೆ . ಇದು ಗಂಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ . == ಹರಿವು == ಮಹಾನಂದಾ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎರಡು ಹೊಳೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - ಒಂದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಫುಲಾಹರ್ ನದಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಮಹಾನಂದ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫುಲಾಹರ್ ನೇಪಾಳದ ಹಿಮಾಲಯದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಬಿಹಾರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ರಾಜಮಹಲ್‌ಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಹಾನಂದವು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುರ್ಸಿಯಾಂಗ್‌ನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಲಿ ಬಳಿಯ ಮಹಲ್ದಿರಾಮ್ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ೨೧೦೦ ಮೀಟರ್ (೬೯೦೦ ಫೀಟ್) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪಗ್ಲಜೋರಾ ಜಲಪಾತ ಇದೆ. ಇದು ಮಹಾನಂದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಗುರಿಯ ಬಳಿಯ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಲ್ಪೈಗುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಂಚಗಢ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಟೆಂಟುಲಿಯಾ ಬಳಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಟೆಂಟುಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಉತ್ತರ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಕಿಶನ್‌ಗಂಜ್, ಪೂರ್ಣಿಯಾ ಮತ್ತು ಕತಿಹಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದ ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮಾಲ್ಡಾ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾನಂದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ - ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಳೆಯ ಮೆಕ್ಕಲು ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರಿಂದ್ (ಬೊರೆಂಡ್ರೊವೊಮೀ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಲಿಂದ್ರಿ ನದಿಯಿಂದ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಾಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವಿಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಯಾರಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನವಾಬ್‌ಗಂಜ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋದಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. === ಮಾಹಿತಿ === ಮಹಾನಂದಾದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ೩೬೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್, ಅದರಲ್ಲಿ ೩೨೪ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೩೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಮಹಾನಂದದ ಒಟ್ಟು ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವು ೨೦,೬೦೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೮,೦೦೦ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಅದರಲ್ಲಿ ೧೧,೫೩೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೪,೪೫೦ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಭಾರತದಲ್ಲಿದೆ. === ಉಪನದಿಗಳು === ಮಹಾನಂದಾದ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಗಳೆಂದರೆ ಬಾಲಸೋನ್, ಮೆಚಿ, ಕಂಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಳಿಂದ್ರಿ ನದಿ. ಕಾಳಿಂದ್ರಿ ಮತ್ತು ಮಹಾನಂದಾ ಸಂಗಮದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ ಮಾಲ್ಡಾ ಪಟ್ಟಣವಿದೆ. ಸಿಲಿಗುರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ತ್ರಿನೈ, ರಾನೊಚೊಂಡಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಉಪನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಚೋಕೋರ್ ಮತ್ತು ಡೌಕ್ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಉಪನದಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==